آموزش مهارت هاي ارتباطي

ادراک چیست؟

ادراک چیست؟

وقتی از ادراک صحبت می‌شود فکر می‌کنیم یعنی باید درک کنیم و تنها درک کردن را به خاطر می‌آوریم اما می‌خواهم بگویم ادراک کمی فراتر از درک است.

 

یعنی زمانی که ما از درک کردن صحبت می‌کنیم می‌گوییم من درکت می‌کنم و بیشتر دردودل‌ها از این کلمه استفاده می‌کنیم.

اما ادراک یعنی ما تصویری از یک واقعیت نداریم و بلکه آن واقعیت را به شکلی تفسیر می‌کنیم.

 

به تصویر بالا نگاه کنید؟

کدام یک درست می‌گویند؟

اگر از زاویه ی هر کس بنگیریم می‌بینیم هر دو درست میگویند

در فیلم بالا ما به سرعت در دام قضاوت افتادیم و فکر کردیم آن چند نفر قصد دزدی دارند اما در آخر متوجه شدیم آن پسر کیف پیر زن را زده و این چند نفر آن کیف را پس گرفتند.

 فیلم توضیحات تکمیلی در مورد ادراک

زمان فیلم : ۲:۱۲

حجم فیلم ۲۱ m

بگذارید مثالی برایتان بزنم ؛ فکر کنید پویا و سارا باهم زن و شوهر هستند و تنها ۶ ماه از ازدواج آن‌ها می‌گذرد.

و چون هنوز به کاملاً همدیگر خوب را نمی‌شناسند گاهی از دست همدیگر ناراحت می‌شوند.

یک روز پویا برای اینکه به یک مأموریت کاری رود از سارا می‌خواهد که برای او غذا کنار بگذارد تا صبح زود دیگر او را بیدار نکرده و ظرف غذا را ببرد اما زمانی که صبح بیدار می‌شود می‌بیند ظرفی نیست و باکمی ناراحتی به مأموریت می‌رود.

و زمانی که شب خسته با خانه می‌رسد این ناراحتی را هم به خانه می‌آورد و می‌بیند همسرش سارا نیز ناراحت است با خود می‌گوید بجای اینکه من ناراحت باشم خانم ناراحتِ

و این ماجرا می‌گذرد و باز هفته‌ی ‌آینده نیز با همسرش قرار می‌گذارد که روز شنبه به دیدن پدر و مادر سارا بروند اما آن روز هم تصمیم می‌گیرد که به منزل پدری خود برود و این بار نیز هر دو ناراحت هستند.

واقعاً داستان از چه قرار است واقعاً چه اتفاقی باعث ناراحتی هردوی آن‌ها می‌شود؟

وقتی می‌آییم و از پویا می‌پرسیم می‌گوید من ناراحتم که چرا برای من غذا نگذاشت درست است من انتظاری ندارم اما حداقل می‌توانست دلیلی بیاورد که مثلاً خواب مانده یا فراموش کرده ویل اینکه اصلاً حوصله‌ی درست کردن غذا را ندارد.

اگر این‌طور بود دیگر ناراحت نمی‌شدم و ناراحتی بیشتر من از این است که بجای اینکه من ناراحت باشم او ناراحت است.

تا اینجا را که می‌شنویم حس می‌کنیم پویا حق دارد درست است؟

اما حال بیاییم و از سارا سؤال کنیم

چرا غذا درست نکردی و ناراحتی تو از چه بوده است؟

سارا با تعجب می‌گوید من غذا درست نکردم!!!

من شب را بیدار ماندم و برای پویا غذا آماده کردم و چون یخچال شلوغ بود غذا را پشت ظرف سبزی‌ها قراردادم. و حتی در یک برگه یادداشت پشت در یخچال زدم که متوجه شود و آن را بردارد.

حالا از خود می‌پرسیم آیا پویا این کاغذ یادداشت را ندیده است.

وقتی موضوع را بیشتر بررسی می‌کنیم می‌بینیم کاغذ چسبانده شده کنده‌شده و به زیر یخچال افتاده است و حالا سارا ناراحت است که زحمتی که کشیده به هدررفته است.

حالا که از این بعد نگاه می‌کنیم می‌بینیم داستان کاملاً متفاوت از چیزی است که هر دو طرف تصور می‌کنند.

و هردوی آن‌ها به یک‌میزان حق‌دارند و این مثال ساده‌شده‌ی ادراک است که هرکسی از زاویه‌ی خود به ماجرا نگاه می‌کند.

و بهتر است بگوییم هرکسی ادراک خودش را دارد که کاملاً هم درست است اما هر دوبخشی از ماجرا هستند.

اگر پویا با خود فکر می‌کرد که ممکن است اتفاقی افتاده باشد که من از آن اطلاعی ندارم و خود را ناراحت و عصبانی نمی‌کرد و بعداً از او می‌پرسید که می‌تونم بدونم چرا غذا نگذاشتی برای من

چون من دوست داشتم غذای خانگی بخورم و اما حالا مجبور به خوردن فست فود شدم.

و بدون قضاوت و پیش‌داوری و با ملایمت این قضیه را مطرح می‌کرد متوجه می‌شد که ماجرا چطور است و حرف‌های سارا را هم می‌شنید که او هم از چه ناراحت است.

زمانی که این موضوع حل می‌شد هر دو نفر می‌دانستند که چه جالب اتفاقی رخ‌داده که کاملاً همه‌چیز را عوض کرده یک کاغذ ماجرایی را تغییر داده است و از این به بعد بجای قضاوت بهتر است سؤال کنیم.

یادمان باشد ما تمام واقعیت را نمی‌بینیم بلکه واقعیتی را که باور می‌کنیم می‌بینیم

فکر می‌کنم کاملاً متوجه شدید که ادراک چیست.

ما از طریق حواس پنج گانه ادراک می‌کنیم

ادراک چیست

ادراک چه چیزی نیست؟

حال می‌خواهیم بگوییم که ادراک این نیست که ما باید از حقوق انسانی خود کنار بیاییم یا کسی حق ما را بخورد.

 

چگونه ادراک می‌کنیم؟

اطلاعات

ارزش‌گذاری

خواسته

 

اطلاعات

فکر کنید ما در یک عکس فردی را می‌بینیم که با اسلحه است لباس‌های خونی ،صورتی سیاه و دودی، ریش‌های زیاد و ژولیده لباس‌های نظامی پاره شده

چه فکری راجع به این فرد دارید؟

یک آدم کش

اما اگر بگوییم این فرد کسی است که در جنگ ایران و عراق از کشور ما حمایت می‌کند و چون در خط مقدم جبهه قرار دارد و در حال جنگ است ظاهر این‌چنین دارد چه

بجای اینکه او را آدم کش ببینیم برای او کلی احترام نیز قائل خواهیم شد

 

ارزش‌گذاری

در مثال بالا فکر کنید کسی که اصلاً نه حس میهن‌پرستی دارد و نه اینکه اصلاً اعتقادی به جنگیدن و جان دادن پای آرمان‌ها دارد و حتی اگر بگوییم او برای نجات کشور می‌جنگیده نیز حسی نخواهد داشت اما بلعکس اگر کسی ایمان قلبی به این راه داشته باشد برایش کار این فرد بسیار ارزشمند خواهد بود

پس ارزش یک موضوع نیز بسیار حائز اهمیت است که در ادراک ما نقش مهمی را ایفا می‌کند

 

خواسته

در هر شرایطی خواسته‌های ما تغییر می‌کند

مثلاً در زمستان ما لباس گرم می‌پوشیم و در تابستان خواسته‌ی ما لباس خنک است

یا داشتن کولر

چیزی که در یک‌زمان برای ما بسیار اهمیت دارد در زمان دیگر اصلاً مهم نیست

زمانی که ما کودک بودیم نیاز به حمایت داشتیم و هرکسی که نیازهای ما را برطرف می‌نمود این ادراک را به ما می‌داد که ما را دوست دارد

اما بعد که بزرگ‌تر شدیم و نیازهایمان تغییر کرد و نیاز به استقلال پیدا کردیم اگر کسی بیش‌ازحد از ما حمایت می‌کرد باعث عصبانیت ما می‌شد چراکه نیاز داشتیم به استقبال و در آن زمان ادراک ما این بود کسی که بفهمد ما بزرگ‌شده‌ایم.

او فرد فهمیده‌ای است و به همین ترتیب نیازها و خواسته‌های ما تغییر کرد و ادراک‌های ما نیز همین‌طور.

مولانا نیز حکایتی در مثنوی درمورد ادراک دارد

داستان بدین گونه است که در یک اتاق تاریک فیلی را قرار میدهند و افراد را به داخل اتاق می‌آورند یک دست به پایش می‌زند و میگوید ستون است، دیگری دست به گوشهایش زده و می‌گوید بادبزن است .

و به همین ترتیب هر کسی هرچیزی را که فکر میکند دانسته میگوید و از آن مطمئن است. درصورتی که هیچ کدام ندانستند فیل است چون در تاریکی یک قسمت از این فیل را جس کرده اند.

پس تا زمانی که تصویر کامل نداریم نمیتوانیم برخورد درستی داشته باشیم.

ادراک

چگونه درست ادراک کنیم؟

برای ادراک درست باید سعی کنیم فقط مشاهده گر باشیم

یعنی هر چیزی را که می‌بینیم قضاوت نکنیم فقط سعی کنیم آن را ببینیم

مثلا از خیابان می‌گذرید و دونفر به هم فحاشی میکنند نباید پیش خود بگوییم چه انسان های بیشخصیت و بی خانواده ای، معلوم نیست در کدام خانواده بزرگ شده اند

بلکه بگوییم دونفر در حال فحاشی هستند و همین

و بگذریم از این موضوع

برای این کار باید یک نشان برای خود قرار دهید تا یادآور شما باشد

مثلا یک کش در دست بی اندازید و هر وقت که قضاوت کردیم با کش به دست خود بزنیم تا یادمان بماند قضاوت نکنیم

منبع: ارتباط۲۰

2 نظرات
  1. فیزا says

    عاشق این وبسایت شدم من.عالی هستید شما

    1. ertebat20 says

      با سلام و تشکر از بازدید شما
      بسیار خوشحال هستیم که از مطالب خوشتان آمده است

ارسال پاسخ

ایمیل شما منتشر نخواهد شد